Veilig sportklimaat

Gepubliceerd op 17 mei 2017, Geupdate op 16 april 2019

‘Veiligheid’ is een ruim begrip, waarmee ook binnen de sport veel verschillende aspecten aan bod komen. Zo is niet alleen fysieke veiligheid van belang, maar ook sociale veiligheid.

Wat we bedoelen als we het over een veilig sportklimaat hebben, omvat een geheel van afspraken, richtlijnen en waarden die er samen voor zorgen dat leden van de sportclub zich binnen de club op hun gemak voelen en hun mentale en fysieke gezondheid niet in het gedrang komt.

Hieronder verwijzen we je door naar de 10 belangrijkste aspecten die bijdragen aan een veilig sportklimaat. Mocht een van de onderwerpen je in het bijzonder aanspreken, dan kan je je hier verder in verdiepen op de doorgelinkte webpagina’s.

1
ARBO-wet

Als sportclub zul je niet vaak te maken krijgen met de ARBO-wet, omdat deze alleen geldt voor vrijwilligers die meer dan € 150,- per maand vergoed krijgen of die voor meer dan 40 uur per week betaalde arbeid doen. Toch kan het geen kwaad je eens te verdiepen in de risico’s die je vrijwilligers lopen. Zo kan je hier een sportspecifieke risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) invullen en lees je in het bestand hieronder (van het NOC*NSF) meer over wat de Arbo-wet inhoudt voor sportclubs.

2
Calamiteitenplan

Je denkt er vaak liever niet over na, maar wat als het echt mis gaat? Door van tevoren een calamiteitenplan op te stellen wordt in het geval van nood alles zo vlot en goed mogelijk afgehandeld. Daarbij kan je bijvoorbeeld denken aan een systeem waarbij je, in geval van nood, van alle leden hun contactgegevens hebt. Een calamiteitenplan gericht op evenementen in de wielersport download je hieronder. De WOS  heeft daarnaast een oplossingenboek ontwikkeld met het oog op sportspecifieke noodgevallen. Ook deze vind je hieronder.

3
Ontruimingsplan

Het hebben van een ontruimingsplan voor sportaccommodaties is vaak niet verplicht, maar nog steeds wel handig. Je leest meer over de regels en eisen van een dergelijk ontruimingsplan op de website van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

4
EHBO

In de sportwereld wordt er vaak niet over EHBO gesproken, maar over EHBSO. Het verschil tussen die twee zit vooral in de omstandigheden waaronder de verwondingen worden opgelopen. Hiervoor is ook een specifieke cursus te volgen; de cursus Sportblessures. Deze worden vaak georganiseerd door sportservicedesks. Daarnaast kan het zakboekje van NOC*NSF met daarin de meest voorkomende sportblessures, wat je hieronder kunt downloaden, helpen bij de voorbereiding op evenementen. Ook op Sportzorg lees je hier meer over. Het is echter niet verplicht om EHBO’ers binnen de club te hebben. Bij de organisatie van een evenement is dit wel het geval; hiervoor kun je ook een professionele partij inschakelen.

5
AED

Een automatische externe defibrilator (AED) herstelt een hartslag na een hartstilstand. Hiermee wordt de kans op overleving na een hartstilstand een stuk groter. Een AED is een kostbaar apparaat (ca. € 1.500,-) en daarom is het bezit ervan voor sportclubs niet verplicht; wel wordt het bezit ervan aangeraden. Landelijk zijn er geen subsidies voor de aanschaf van een AED; lokaal kunnen deze wel beschikbaar zijn gesteld door de gemeente.

6
Gebruik je kop, helm op!

Het dragen van een helm vermindert bij een val de kans op hersenletsel met maar liefst 35% en daarom is de helm gelukkig niet meer weg te denken uit de wielerwereld. Bij wedstrijden is een helm verplicht, maar ook daarnaast kun je als club het dragen van een helm promoten. Laat zien dat het dragen van een helm niet meer dan normaal is.

7
Gedragscode

In een gedragscode zet je samen op papier wat voor club je wilt zijn. Door de normen en waarden op papier te zetten geeft dit een beter houvast om op aan te sturen als club. Hieronder zie je een standaardformat voor een gedragscode voor de wielersport; daarnaast heeft NOC*NSF ook gedragscodes die toegespitst zijn op kaderleden, zoals trainers, juryleden en penningmeesters.

8
Bijscholingen

Niet geheel toevallig is ‘Naar een Veiliger Sportklimaat’ ook de naam van een project vanuit NOC*NSF, het ministerie van VWS en veel sportbonden dat gericht is op een fijne sportomgeving voor iedereen. In het kader hiervan kun je ook als bestuur meedoen aan trajecten en bijscholingen. Kijk hiervoor op de website van Naar een Veiliger Sportklimaat.

9
VOG

Door het laten aanvragen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) door vrijwilligers neem je als club maatregelen om de kans op ongewenst gedrag binnen de club te verkleinen. Hieronder vallen bijvoorbeeld vrijwilligers die werken met (top)sporters en met mensen met een visuele en/of lichamelijke beperking. Een overzicht van deze ‘mensen in een afhankelijkheidssituatie’ vind je hier. Het doel van de nieuwe regeling is het voorkomen van verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag door vrijwilligers.

Een VOG geldt ook wel als bewijs van goed gedrag. Door als club een VOG te verlangen van iedereen die in zijn functie in aanraking kan komen met minderjarigen, mensen met een verstandelijke beperking of andere kwetsbare groepen, laat je zien dat je veiligheid van je leden en/of deelnemers aan (club)activiteiten serieus neemt.

Voor sportclubs is het tegenwoordig een stuk makkelijker om VOG’s aan te laten vragen door vrijwilligers. Op deze website kun je een VOG aanvragen.

10
Vertrouwenspunten en –personen

Vanaf 15 april 2019 staat de nieuwe website van het Centrum Veilige Sport Nederland live: www.centrumveiligesport.nl. Hier vind je informatie over onderwerpen als (seksuele) intimidatie, doping en matchfixing. Op de achtergrond wordt er nog gewerkt aan andere onderwerpen zoals: pesten, discriminatie en agressie. Daarnaast lees je wie een melding kan doen, waar je terecht kunt en wat je kan melden.

Naast dit sportbrede meldpunt heeft de KNWU haar eigen Vertrouwenscontactpersoon (VCP). Deze persoon fungeert als een eerste opvang en biedt begeleiding. Bij de KNWU is dat Mirjam Tuithof. Meer over haar rol als Vertrouwenscontactpersoon (VCP) en manieren om haar te bereiken lees je hier.

Wij plaatsen functionele cookies om deze website naar behoren te laten functioneren en analytische cookies waarmee wij het gebruik van de website kunnen meten. Deze cookies gebruiken geen persoonsgegevens. Hieronder kun je aangeven welke andere soort cookies je wilt accepteren. Wil je meer weten? Bekijk dan onze privacy pagina.