Net als bij het wereldkampioenschap op de weg in deze discipline is de internationale wielerbond UCI nog niet heel lang in de lead waar het gaat om het organiseren van het WK op de baan voor de para-cyclists. Nadat het International Paralympic Comitee (IPC) vanaf 1994 voor deze kampioenschappen tekende, nam de UCI in 2007 het stokje over.
Sinds die tijd heeft de sport een grote groei doorgemaakt, internationaal maar zeker ook in Nederland. De nationale trainingspiste van Omnisport Apeldoorn is niet alleen de plek waar sporters grote stappen zetten in hun ontwikkeling, de prachtige wielertempel was ook al twee keer eerder het decor van een WK Parabaanwielrennen. In 2026 komt daar een derde editie bij.
Nederland succesvol
Nederland is de afgelopen jaren bijzonder succesvol in de begeleiding en in het verzilveren van de prestaties van renners die met een lichamelijke beperking topsport bedrijven. De Nederlandse wielersporters zijn daardoor goed vertegenwoordigd met het aantal medailles in de internationale vergelijkingstabel. Al zijn de Britten voorlopig niet te evenaren met hun meer dan 150 titels. Op het WK Parabaanwielrennen kent men de volgende onderdelen: Tandem Sprint, Sprint, 1 kilometer tijdrit, individuele achtervolging, scratch, omnium en afvalkoers. Deze zijn allemaal voor mannen en vrouwen. Ook zijn er een Tandem Team Sprint en Team Sprint. Het grote verschil met het reguliere WK op de baan is dat er niet alleen wedstrijden voor mannen en vrouwen zijn, maar ook voor sporters op verschillende fietsen en dat ook nog in verschillende klasse. Zo komen de tandems in de baan maar ook de c-rijders op een reguliere fiets. De indeling van die klassen geeft aan in hoe licht of zwaar je lichamelijke beperking is.
Nederlandse Wereldkampioenen
Sinds 2009
Bijgewerkt tot en met 2025
| Editie | Mannen | Vrouwen |
| Onderdeel sinds | Individuele achtervolging (2009) Kilometer (2009) Sprint (2009) Gemengde teamsprint (2009) Scratch (2014) Gemengde tandem teamsprint (2020) Omnium (2020) Afvalkoers (2025) |
Individuele achtervolging (2009) Kilometer (2009 - 2016) Gemengde teamsprint (2009) Sprint (2012) Scratch (2014) 500 meter (2017) Gemengde tandem teamsprint (2020) Omnium (2020) Afvalkoers (2025) |
| 2012 | Los Angeles (USA) | Alyda Norbruis (kilometer | C2) | |
| 2014 | Aguascalientes (MEX) | Alyda Norbruis (kilometer | C2) Alyda Norbruis (individuele achtervolging | C2) |
|
| 2015 | Apeldoorn (NED) | Alyda Norbruis (kilometer | C2) Alyda Norbruis (individuele achtervolging | C2) Alyda Norbruis (scratch | C) |
|
| 2016 | Montichiari (ITA) | Arnoud Nijhuis (kilometer | C1) | Alyda Norbruis (kilometer | C2) Larissa Klaassen & Haliegh Dolman (kilometer | B) |
| 2018 | Rio de Janeiro (BRA) | Alyda Norbruis (individuele achtervoling | C2) Alyda Norbruis (500 meter | C2) Caroline Groot (500 meter | C5) Alyda Norbruis (scratch | C2) Caroline Groot (scratch | C5) |
|
| 2019 | Apeldoorn (NED) | Caroline Groot (500 meter | C5) | |
| 2020 | Milton (CAN) | Vincent ter Schure & Timo Fransen (gemengde tandem teamsprint) | Larissa Klaassen & Imke Brommer (gemengde tandem teamsprint) Caroline Groot (500 meter | C5) |
| 2022 | Saint-Quentin-en-Yvelines (FRA) | Aniek van den Aarssen (500 meter | C3) Caroline Groot (500 meter | C5) |
|
| 2024 | Rio de Janeiro (BRA) | Tristan Bangma & Patrick Bos (individuele achtervolging | B) | Caroline Groot (500 meter | C5) |
| 2025 | Rio de Janeiro (BRA) | Hidde Buur (sprint | C2) Daniel Abraham Gebru (scratch | C5) |
Medailles
Sinds 2009
Bijgewerkt tot en met 2025
🥇 21x
🥈 29x
🥉 30x
In totaal: 8️⃣0️⃣ medailles
Medailles per onderdeel
| Mannen | Vrouwen |
| Sprint 🥇 1x 🥈 3x 🥉 2x |
Sprint 🥇 0x 🥈 1x 🥉 2x |
| Kilometer 🥇 1x 🥈 6x 🥉 4x |
Kilometer 🥇 5x 🥈 3x 🥉 2x |
| Individuele achtervolging 🥇 1x 🥈 3x 🥉 8x |
Individuele achtervolging 🥇 3x 🥈 2x 🥉 1x |
| Scratch 🥇 1x 🥈 4x 🥉 5x |
Scratch 🥇 3x 🥈 1x 🥉 3x |
| Omnium 🥇 0x 🥈 1x 🥉 0x |
Omnium 🥇 0x 🥈 2x 🥉 1x |
| Afvalkoers 🥇 0x 🥈 1x 🥉 0x |
Afvalkoers 🥇 0x 🥈 0x 🥉 1x |
| 500 meter 🥇 5x 🥈 2x 🥉 1x |
Gemengde Tandem teamsprint
🥇 1x
🥈 0x
🥉 0x
Edities in Nederland
- Apeldoorn (2015)
- Apeldoorn (2019)
- Apeldoorn (2026)