2026 is het Jaar van de Vrijwilliger. In het kader daarvan besteden we elke maand aandacht aan een andere vrijwilligersfunctie binnen de KNWU en de wielersport. Want, onze sport kan niet bestaan zonder vrijwilligers. Deze keer vertellen Marein Kamphuis en Stuart Gibson over hun werk als jurylid bij Biketrial en BMX Freestyle.
In het Jaar van de Vrijwilliger besteden we veel aandacht aan het werk van onze juryleden, zij vormen de ruggengraat van de sport omdat de jury er zorg voor draagt dat er een eerlijke uitslag komt. Vaak is de tijdregistratie of een video-opname daarbij een hulpmiddel, maar er zijn ook onderdelen van de wielersport waar het om de punten draait. Twee juryleden vertellen over hun werk in BMX Freestyle en Trial.
"Het is een individuele sport met een wedstrijdelement, maar iedereen helpt elkaar"
Marein Kamphuis was ooit zelf actief in de motortrial. De Drent kwam enkele jaren geleden samen met zijn zoontje weer eens kijken bij een evenement en toen de laatste enthousiast was, bleek Trial ook op de fiets te beoefenen. Voordat de twee het wisten: was zoonlief aan het rijden en vader aan het jureren. Het enthousiasme voor deze relatief onbekende tak van de wielersport spat ervan af bij Kamphuis: “Je rijdt bij trial op een kleine fiets op een ondergrond van beton of hout en in verschillende klassen. Onderweg krijg je zes poorten waar je doorheen moet rijden. Je krijgt tien punten per poort als je het perfect doet, maar moet je een voet aan de grond zetten of schamp je de poort met fiets of lijf, dan volgt er puntenaftrek. Maar ik moet ook eerlijk zijn dat je als jurylid niet altijd alles ziet. Om iedereen gelijk te behandelen, staan we op dezelfde plek bij alle deelnemers.’’
Waar voor alle deelnemers geldt dat ze het parcours zonder fouten moeten proberen af te leggen, zijn er wel verschillende niveaus. Zeven in totaal van smiley tot geel. De indeling wordt op basis van leeftijd gemaakt. ‘’In de hoogste worden attributen als een rioolbuis, boomstammen en tal van andere obstakels gebruikt. Het is een individuele sport met een wedstrijdelement, maar iedereen helpt elkaar, ook bij materiaalpech. Er komen deelnemers uit andere landen naar Nederland, omdat het er bij ons gemoedelijk aan toegaat. Het is een leuke en sociale sport. Waar je echt iets met je fiets moet kunnen. We zien bijvoorbeeld ook steeds vaker motorrijders die eerst zo’n parcours op de fiets willen beheersen voordat ze trials op de motor gaan doen.’’ Kamphuis vindt het belangrijk om als jurylid zijn steentje bij te dragen. Zodat anderen hun sport kunnen beoefenen. “Maar ik vind het ook mooi om met mijn neus bovenop die skills te staan, te zien hoe de beste trialrijders zo’n hindernis nemen.”
"Je verwerkt veel informatie in circa zestig seconden, maar dan is het ook de ervaring die je helpt"
BMX Freestyle
Stuart Gibson verricht zijn jurywerk in de BMX Freestyle. "We kennen geen klok die bepaalt wie er wint en de finishlijn is ook niet van belang. Bij ons wordt je klassering bepaald naar aanleiding van de algemene indruk – the overall impression – die je nalaat met je optreden. Daarbij gaat het om factoren als de moeilijkheidsgraad van je sprongen, de hoogte die je bereikt, hoe je de baan gebruikt, de lijn die je rijdt tussen de obstakels, het risico dat je neemt en de originaliteit. Er zijn in totaal elf criteria. We maken vooraf een inschatting (tijdens de training) van de kwaliteiten van de deelnemers en bepalen op basis van de prestaties van de eerste rijder voor onszelf een soort leidraad. Je kunt van 0 tot 99,9 punten halen en als die eerste deelnemer dan bijvoorbeeld zestig punten zou behalen, spiegelen we de prestaties van de anderen als het ware aan die eerste prestatie. In grote wedstrijden zijn we met vijf juryleden die de punten elektronisch doorgeven aan de hoofdscheidsrechter. Naar aanleiding van die punten – als jouw score heel erg afwijkt bijvoorbeeld - kan deze hoofdarbiter nog wat feedback vragen. Als wedstrijden live op tv zijn, is het aantal punten dat we als jury geven direct definitief. Terwijl de rijder over het skatepark rijdt, schrijven we veel info over de trucs. Je verwerkt veel informatie in circa zestig seconden, maar dan is het ook de ervaring die je helpt."
Zelf ging Gibson als achtienjarige ook wedstrijden rijden. " Ik wilde eigenlijk piloot worden, maar door de financiële crisis in 2008 zakte de vraag in dit beroep en moest ik nadenken wat ik dan wilde gaan doen. Ik besloot in mijn sport actief te blijven, daarnaast ben ik betrokken bij een indoor skatepark en op een gegeven moment werd ik zelfs gevraagd als commentator bij Eurosport en kon ik ook als één van de achttien UCI-juryleden aan de slag. Voor mij voelt het nog altijd als mijn wereld. Na een wedstrijd meng ik me tussen de rijders en dan hebben we het niet meer over de uitslag. Maar wel over welke coole trucs en optredens we gezien hebben en genieten we als liefhebbers na."
Wel zag hij de sport wel enigszins verharden door de olympische status. "Dat brengt ook andere commerciële belangen met zich mee en soms hangt er voor deelnemers heel veel af van een prestatie. Het is voor ons als juryleden zaak objectief te blijven. En gewoon naar de prestatie te kijken. Ik heb daarom bij het EK in Nederland bewust afstand genomen van TeamNL rijders. Ik ben er voor de sport en niet voor één land of één deelnemer. Ook dat ontwikkelt zich gestaag, maar voor mij telt vooral dat we met z'n allen deze mooie sport verder kunnen promoten en uitbouwen. Zodanig dat de sport zich ontwikkelt, maar dat de cultuur behouden blijft."
