Speciale motoren die met meer dan zeventig kilometer per uur over de piste van Sportpaleis Alkmaar racen, bestuurd door mannen in leren pakken die staand het tempo opvoeren voor de renner achter zich. Dat is in één beeld wat je op dinsdag 10 februari mag verwachten op het Nederlands Kampioenschap Stayeren. Voor zowel de renner als de gangmaker valt er een rood-wit-blauwe trui te verdienen.
Wie beter kan de charme van het evenement uitleggen dan Reinier Honig, die behalve Nederlands kampioen ook twee keer Europees kampioen Stayeren was. En nu (met Laurens ten Dam en Niki Terpstra) tekent voor de organisatie van het evenement, maar ook als één van de titelkandidaten in de baan verschijnt. "Nee, er valt niets in mijn voordeel te manipuleren, daar hoef je niet bang voor te zijn", lacht Honig als er gevraagd wordt naar de dubbelrol. "Ik ga er alles op een sportieve wijze aan doen om Serginho Wilshaus te onttronen en weer Nederlands kampioen te worden."
Honig vindt stayerwedstrijden iets magisch hebben. "Het is gewoon een vrij spectaculaire sport vanwege de snelheid en het geluid van de motoren in de baan. Maar het is ook goed te volgen als je de sport niet kent. Waar je bij een punten- of koppelkoers als leek de draad wel eens kwijt kan zijn over wie er aan de leiding gaat, is dat hier heel anders. Ik weet nog goed dat ik de eerste keer achter die motor plaats nam en direct dacht 'dit ga ik dus niet doen'.
"Maar toen ik eenmaal tien rondjes gereden had, was ik toch wel om. De snelheid is echt heel bijzonder. Maar er komt ook heel veel tactiek bij kijken. Ook door het samenspel van de gangmaker en de coureur achter hem. Je moet elkaar goed aanvoelen, zoals bij mij en Jos Pronk al enkele jaren het geval is. Als team kun je echt het verschil maken."
Richard Konijn werd vorig jaar als gangmaker van Wilshaus gehuldigd en behaalde zo zijn tweede nationale titel. Hij vindt het niet meer dan normaal dat ook de gangmaker een rood-wit-blauwe trui om krijgt na een gewonnen NK. "Je kunt als gangmaker echt een grote bijdrage leveren. Natuurlijk moet de renner het trapwerk doen, maar wij kunnen door onze positie op de motor – je staat eigenlijk een wedstrijd lang tegen je zadel aan – zorgen dat de renner achter je zo min mogelijk last heeft van de luchtverplaatsing om je heen. Maar de renner die je bijvoorbeeld probeert in te halen, kun je – door je iets schuin te zetten – vol in de wind zetten. Daarom ook zie je bij een stayerwedstrijd nooit groepjes rondenlang achter elkaar rijden zoals bij een NK derny, je hebt er juist last van als je te dicht op je tegenstander zit. En als je er voorbij wil, moet je dat dan ook zo snel mogelijk doen."
Hij was ooit direct gegrepen door de sport. "Je hebt best wel even nodig om dit goed onder de knie te krijgen. Maar stayeren heeft voor mij ook iets magisch. Als de speaker aankondigt dat de motoren in de baan komen en deze worden gestart. Dat geluid… Ik krijg er altijd kippenvel van en nu zelfs als ik er alleen over praat. Het zijn wel apparaten, hoor, waar je op staat en als je dan met acht motoren in de baan verschijnt, dan verschijnt er wel wat. En de interactie met de sporter is belangrijk. Je moet vooraf een goed plan maken met elkaar. En je moet je renner aanvoelen en soms ook aankijken om te weten of de gashendel verder open kan of dat je even moet temporiseren. Een aanval moet wel raak zijn en door de renner volgehouden worden. Ja, ik vind dat gewoon prachtig."
Gratis entree
In Alkmaar hoopt men vijf- tot zeshonderd mensen op de tribunes te krijgen op 10 februari zegt Honig, nu weer in zijn rol als organisator. "Mensen die eenmaal de sport hebben leren kennen, komen heel vaak weer terug, die zijn echt gegrepen door dat samenspel van de motoren en de renners. En van de snelheid en het geluid. Voor een sport die het grote publiek niet kent, trekt het altijd een mooie groep toeschouwers. Maar we hebben er altijd graag nog weer wat mensen bij, want dat verdient het stayeren gewoon." En de entree is die avond ook nog eens gratis. "We hebben een grote groep sponsoren. Niki Terpstra heeft persoonlijk rondgebeld en dan merk je dat de mensen nog sneller ja zeggen. Maar we hebben sowieso heel trouwe ondersteuners. Mooi dat we hier in Alkmaar met elkaar het evenement maar ook de stayersport op de kaart kunnen houden in Nederland."
